23, జనవరి 2020, గురువారం

మా ఇంట సంక్రాంతి - మొదటి భాగం


ఇది మా చిన్న నాటి విజయనగరం లో మా తాత గారింట్లో సంక్రాంతిపండుగ జ్ఞాపకాల నుండి తవ్వి తీసిన కొన్ని రతనాలు
మొదటి భాగం
మేము విజయనగరం లో  చిన్నప్పుడు ఉండే మా తాత గారి ఇంటిగురించి ఇంతకు ముందు కధలలో వర్ణించి ఉన్నాను.  ఇంటి సింహద్వారం ఒక వీధి లో ఉంటెపెరడు ఇంకొక వీధి లో ఉండేదనిమా తాతగారి ఇల్లు రెండు వీధులను సంధి చేస్తూ ఉండేదని
వీధి లోంచి ఇంట్లోకి అడుగు పెట్టగానే ఒక మందుల దుకాణం (ఫార్మసీ),  ఫార్మసీని దాటుకుని పక్కనే ఉన్న వరండా లో వెళితే కొట్టు గది , భోషాణం పెట్టె గదిజాఫ్రీ వరండాఅది దాటగానే  ద్రాక్ష పందిరి నే పైకప్పుగా చేసుకున్న మండువా లోగిలి మండువా లోగిలి కి కుడి పక్కనదేవుడి గదిఎడమ పక్కన చాలా దూరం గా బాత్రూంకొళాయి గట్టుగోడ వెనుక దొడ్లు మండువా లోగిలి ని దాటి వెళితేపెద్ద మీదఅనబడే రెండంతస్తుల మేడ,  ఒక్కో అంతస్తులోనూ వరుసగా నాలుగేసిగదులుప్రతీ అంతస్తు కి ఒక బాత్రూంఒక వంటిల్ల్లు పెద్ద మేడ నిదాటుకుని పక్కనే ఉన్న సందులో నుంచి వెళితే,  పెద్ద మేడ వెనుక పక్కఇంకొక ద్రాక్షపందిరి ని పై కప్పుగా చేసుకున్న ఇంకొక మండువా లోగిలి,  అది దాటి వెళితే చిన్న మేడ గా పిలవబడే ఆరేసి గదులున్నరెండంతస్తుల మేడ  , దాటి వెళితే పెరడు అనబడే అసలైన పెరడుఅక్కడ మళ్ళీ కొన్ని గదులు,   పెరటి ద్వారం నుంచి పెరటి  వీధి లోకివెళ్లొచ్చు.  వెరసి మొత్తం 14 ద్వారాలు దాటుకుని వెళ్లదగిన ఇల్లు మాతాతగారిది
 ఇంట్లో ప్రతీ రోజు పండగ వాతావరణం ఉండేది.  ఇంక పండగొస్తేమరింత పుంజుకునేది.    పై మా హీరో పోలిపిల్లి (మునుపు వేరే కధలోచెప్పినట్టుగా పోలిపిల్లి మా ఇంట అప్పుడప్పు వచ్చి పోయే అతిధిపనిమనిషి) వస్తే హనుమంతుడు సంజీవని ని భుజాలపై తెచ్చినట్టు పండగని భుజాల మీద వేసుకుని వొచ్చేసేది
ఎక్కడైనా పండగ  రోజుమహా అయితే ఒక రోజు ముందుఒక రోజువెనుక ఉండేదేమోకానీ మా ఇంట్లో మాత్రం పేరుకు తగ్గట్టుగా సంక్రాంతిపెద్ద పండుగ ఒక 20 రోజులు ముందుఒక 10 రోజులు తర్వాత వరకూఉండేది.  
 రోజుల్లో పండగల్లో తరచుగా వినబడే మాటలు
ఏమండీపండగ దులుపుళ్ళూ , కడుగుళ్లూ  అయిపోయాయా
సున్నాలు వేయించారా
అన్నట్టు సున్నాలు వేసినప్పుడు curfiew వాతావరణం ఉండేది.  పిల్లల్నెవరినీ స్వేచ్ఛగా తిరగనిచ్చేవారు కాదు.  తిరిగితే గోడలకున్న పచ్చిసున్నాలు అంటుకుని పాడు  చేస్తారని.  మా పోలిపిల్లి మాత్రం curfiew లో మిలిటరీ ఆఫీసర్ లా స్వేచ్ఛ గా తిరిగేది ఎందుకంటే సున్నాలు వేసేమేస్త్రీలకు మా పోలిపిల్లే ముఠా మేస్త్రి
ఇంకా ఇంటి పనులకి ఒక కార్పెంటర్ఎలక్ట్రీషియన్ప్లంబర్  నిపిలిచినా నెల్లాళ్ళ ముందు నుంచీ " కుదరదండీపండగ కదండీఅనేవారు
ఇక పది లో తొమ్మిది మంది "పండగ కి ఊర్లకి వెళ్ళిపోయేవారు".  
పండగ బట్టలు :
పండగ కి బట్టలు కొనడం మరొక పండగ వాతావరణం.  ఉబెర్ ఈట్స్ ,  swiggy డెలివరీ ఇప్పుడు వచ్చాయి అనుకుంటున్నాము కానీ రోజుల్లోనే మా ఇంట్లో ప్రతీ వస్తువు కి హోమ్ డెలివరీ ఉండేదిపండగ కిఇంటిల్లిపాదికి బట్టలుటైలర్ కూడా హోమ్ డెలివరీ జరిగేవిమా ఇంటిఎదురుగానే ఉండే ఏకుల అండ్ సన్స్ కొట్టు నుండీ రంగు రంగులబట్టల తానులు , చీరలుపంచెలు మనిషి తో సహా వచ్చేవాడు.  ఇంటిల్లిపాదికి బట్టల ఎంపిక సుమారు ఒక రోజంతా జరిగేది.  అంతసేపూ షాపు మనిషి ఓపికగా కూర్చునేవాడు.   రోజుల్లో  వయసువారికీ రెడీమేడ్ అన్న మాటే ఉండేది కాదుతానూ లో కట్ చేసికుట్టించేవాడుషాప్ వాడు చొరవ చేసితానూ లో మిగులు ముక్కలుఉంటె ధర తగ్గించి ఇచ్చేసేవాడు.  అలా ఇచ్చిన మిగులు ముక్కాలకి మాజనరేషన్ బలి అయ్యేది . ఎలాగంటేఆడ పిల్లలకి గౌన్ కొత్తగా మిగిలినపువ్వుల గుడ్డ తో మా మగ  పిల్లలకి షర్ట్ కుట్టేసేవాడు టైలర్ఆడపిల్లలు గౌన్ వేసుకున్న రోజు మేము  షర్ట్ వేసుకోమని పేచీ పెట్టేవాళ్ళంమా మగపిల్లలం
ఇక బట్టల ఎంపిక అయినా మర్నాడు టైలర్ వచ్చి కొలతలుతీసుకునేవాడు.  టైలర్ కొంచెం డాక్టర్ లా ప్రవర్తించి ఒకసారి పిల్లలని పైనుంచి కిందకి చూసి,  "బాబేమీ పొడుగవ్వలేదు కదమ్మా , నిరుడుపండగ కొలతలు నా దగ్గర ఉన్నాయిసరిపోతాయి అనేవాడుఇంకొందరిని చూసి, "బాబు  పొడుగయ్యా ధమ్మాకొత్త కొలతలుతీసుకుంటాను అనేవాడు.".  మేము టైట్ గా కుట్టటమనే వాళ్ళం.  కానీపెద్దోళ్ళు "ఇదిగో వీరభద్రుడూకాస్త వదులుగా పొడవుగా కుట్టుపిల్లలిట్టేఎదుగుతారురెణ్ణెళ్లకే పొట్టయిపోతాయిఅని చెప్పి మా నోరునొక్కేసేవారునాకు కూడా పెద్దవాళ్ళ లాగ రెండు జేబుల  బెల్ బాటమ్ప్యాంటు కుట్టించుకోవాలనుండేదికానీ కాల యముడి లా టైలర్వీరభద్రుడు కంటి చూపు తోనే "బాబు చిన్నోడే కాదమ్మాప్యాంటుఎందుకూ నిక్కరు చాలుఅని నా ప్యాంటు ఆశల మీద నీళ్లుజల్లేసేవాడు.  బెల్ బాటమ్ ప్యాంటు కోసం కసిగా పెద్దయిపోవాలని నాడే అనుకున్నాను.
ఇక పండగ బట్టల లో మూడవ దశకుట్టిన బట్టలు తెచ్చి ట్రయల్వేసుకోవడంఇది సుమారుగా పండగ కి రెండు మూడు రోజుల ముందుజరిగేది
బట్టలు బాగా కుదిరేయని కొందరి కళ్ళు మెరిసేవి,   బాగులేవని,వదులుగా ఉన్నాయని కొందరి కళ్ళు వర్షించేవి.  పెద్దలుఇవేమీ పట్టించుకోకుండా "చక్కగా ఉన్నాయర్రాఅనేవారు
ఇక పండగ నాడు స్నానాల ఘట్టం లోకి వద్దాం
పండగ స్నానాలు:
చలి కాబట్టీ అందరూ వేడి నీళ్లతో స్నానాలు చేసేవారు.  ఇంతమందికివేడినీళ్లు కాచడానికి మా ఇంట బ్రిటిష్ వారి కాలం నాటి రాగి బోయిలర్ఒకటి ఉండేది.  మా పోలిపిల్లి  బోయిలర్ ని పండగ కి రెండ్రోజులముందే చింతపండు వేసి తెల్లగా తోమి పెళ్ళికూతురిలా తయారు చేసేది.   బరువైన బాయిలర్ ని ఎత్తి దాని నాలుగు కాళ్ళ స్టాండ్ మీదపెట్టగలిగేది,   బాయిలర్ క్రింద  కట్టెలు వేసికిరసనాయిలు వేసిమంట రాజేసి బిందెలతో బాయిలర్ లో నీళ్లు నింపగిలిగే ఏకైక వ్యక్తి మాపోలిపిల్లి.   
మా ఇంట స్నానాల కోసం మూడు రకాల బాత్రూమ్ లు ఉండేవిమగపిల్లల కోసంపోత పిల్లల కోసం పై కప్పు లేనిగోడలు లేని కొళాయి గట్టుబాత్రూమ్ . 
కొంచెం ఎదిగిన పిల్లలకుపెద్ద వాళ్లకు, గోడలుతలుపులు ఉన్న పై కప్పులేని బాత్రూం
అతిధులకూ,  ఇంట మర్యాద చేయవలసిన కొత్తల్లుళ్ళూ లాంటివారికీగోడలుతలుపులూపై కప్పూ ఉన్న అట్టచేడ్ బాత్రూం  లో స్నానాలుఉండేవి
ఒక్క పోలిపిల్లి - చిన్నా పెద్దా కలిపి సుమారు 40 మందికి తలంటిస్నానాలు చేయించేసేదిస్నానం అయిదు నిమిషాలే అయితేపోలిపిల్లిచేతిలో స్నానం వొద్దని ఇల్లంతా పరుగు తీసే పిల్లల్ని కోడి పిల్లల్లాఅరగంట  వెంటాడిదొరకబుచ్చుకుని స్నాన చేయించి వీరోచితంగానవ్వేది పోలిపిల్లి.
రాయి మీద కొట్టివేన్నీళ్ళ లో నాన పెట్టిన కుంకుడు కాయల పులుసుకొందరికీశీకాకాయ సబ్బు మరి కొందరికీ ఉండేది.  షాంపూ అన్న మాటవినబడేది కాదు ఎక్కడా
స్నానాల కి ముందు పళ్ళు తోముకోవడానికి పది పైసల ఎర్ర పళ్ళ పొడిఉండేది.  ఇటుకల పొడిలా గరుగ్గాకొంచెం తియ్యగా ఉండేది.  మాకుటూత్ పేస్ట్ మీద మనసు ఉండేదికానీ పిల్లలకి  ఎర్ర పళ్ళపొడిమంచిదని అదే ఇచ్చీవారు
స్నానాలలో సబ్బు కంటే ముందునూనె పెట్టిన నాలుగు పిండి తోతోముకునే వాళ్ళంకళ్ళు మండుతున్నాయని ఏడుస్తూఒంటే "ఒంట్లోకుళ్ళు పోతోందని ఏడుస్తున్నాడర్రా …" అనేవారు
అలాగే స్నానాలకు ముందు మగ పిల్లలకి క్షవరాలకి మంగలాడు ఇంటికేవచ్చేవాడు.  పెద్దల సమక్షం లో పెద్దల ఆదేశాల మేరకు"పల్చగా క్షవరంచేసేవాడు


వ్యాఖ్యలు లేవు:

వ్యాఖ్యను పోస్ట్ చెయ్యండి